شناسنامه بخشنامه:
شماره بخشنامه: 200/1405/26
تاریخ صدور: 1405/03/23
مرجع صادرکننده: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
مخاطبان: ادارات کل امور مالیاتی و مراجع حل اختلاف مالیاتی
موضوع: اصلاح بند (2) ماده (2) دستورالعمل ترتیبات ابلاغ الکترونیکی اوراق مالیاتی پیرو دادنامه دیوان عدالت اداری
قوانین مرتبط: دادنامه هیأت عمومی دیوان عدالت اداری / مواد 203 الی 209 قانون مالیاتهای مستقیم.
یکی از چالشهای همیشگی مودیان مالیاتی در سالهای اخیر، نحوه ابلاغ اوراق مالیاتی در کارتابل الکترونیکی و از دست رفتن مهلتهای قانونی اعتراض بوده است. در گذشته، عدم مراجعه مودی به سامانه و عدم مشاهده اوراق، پس از گذشت مدت زمان مشخصی به عنوان ابلاغ قانونی در نظر گرفته میشد که این امر در بسیاری از موارد منجر به قطعی شدن ناعادلانه برگههای تشخیص و تضییع حقوق مودیان میگردید.
سازمان امور مالیاتی کشور در راستای تمکین به دادنامه هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، با صدور بخشنامه شماره 200/1405/26 به این رویه پایان داده و تغییرات مهمی را به نفع مودیان در دستورالعمل ابلاغ الکترونیکی ایجاد کرده است.
تحلیل بخشنامه
طی بخشنامه شماره 200/1405/26 سازمان امور مالیاتی، رویه ابلاغ اوراق برای مودیانی که فرم رضایتنامه استفاده از خدمات ابلاغ الکترونیکی را تایید نکردهاند، اصلاح و شفافسازی شد. این بخشنامه تصریح میکند که برای این دسته از مودیان، ابلاغ الکترونیکی تنها در صورتی محقق میشود که مودی اوراق را در سامانه (کارتابل) رؤیت نماید. در صورتی که مودی ظرف 10 روز از تاریخ بارگذاری اوراق نسبت به مشاهده آنها اقدام نکند، ابلاغ الکترونیکی فاقد موضوعیت بوده و سازمان موظف به انجام تشریفات ابلاغ فیزیکی است.
تحلیل حقوقی و پشتوانه قانونی بخشنامه
این بخشنامه با استناد به آرای دیوان عدالت اداری و رعایت فصول قانونی قانون مالیاتهای مستقیم تنظیم شده است:
مواد 203 تا 209 ق.م.م: بر اساس این مواد، اصل بر ابلاغ واقعی و فیزیکی اوراق به شخص مودی یا بستگان و مستخدمین وی است. دیوان عدالت اداری تشخیص داده است که تبدیل یکطرفه این حق به ابلاغ سیستمی (بدون اخذ رضایت صریح مودی و صرفاً با بارگذاری در سامانه) خلاف مقررات بوده و قانونگذار تشریفات خاصی را برای ابلاغهای قانونی (نظیر الصاق در محل) پیشبینی کرده است.
نکات کلیدی و تکالیف اجرایی برای مودیان و ممیزان
مبنای تاریخ ابلاغ: برای مودیان فاقد رضایتنامه الکترونیکی، تاریخ ابلاغ اوراق منحصراً «تاریخ رؤیت» در سامانه است و پیش از باز کردن اوراق در کارتابل، هیچگونه ابلاغی صورت نگرفته است.
ابطال ابلاغ الکترونیکی پس از 10 روز: چنانچه مودی ظرف مدت 10 روز از تاریخ بارگذاری اوراق در حساب کاربری خود، آنها را مشاهده نکند، فرآیند ابلاغ الکترونیکی لغو شده تلقی میگردد.
بازگشت به ابلاغ فیزیکی (کاغذی): در صورت عدم رؤیت در مهلت مقرر، ادارات امور مالیاتی مکلفاند اوراق را چاپ کرده و به صورت فیزیکی (با رعایت تشریفات مواد 203 تا 209 ق.م.م) به آدرس مودی ارسال و ابلاغ نمایند.
اهمیت این بخشنامه در دفاعیات مالیاتی مودیان
صدور این بخشنامه گام بسیار مهمی در حفظ حقوق مکتسبه و مهلتهای قانونی مودیان است. پیش از این، عدم اطلاع از پیامکها یا مشکلات دسترسی به سامانه باعث میشد تا مهلت 30 روزه اعتراض به برگ تشخیص یا مهلتهای 20 روزه هیأتها منقضی شود. اکنون مدیران مالی و وکلای مالیاتی میتوانند در هیأتهای حل اختلاف، در صورت عدم رعایت مهلت 10 روزه و عدم ابلاغ فیزیکی توسط ممیز، فرآیند ابلاغ و قطعیسازی پرونده را ابطال نمایند.
تیم مشاوره «دانامحاسب» اکیداً توصیه میکند که علیرغم صدور این بخشنامه و الزام سازمان به ابلاغ فیزیکی در صورت عدم رؤیت، بررسی مستمر و هفتگی کارتابل مالیاتی (my.tax.gov.ir) متوقف نگردد. پیگیری منظم سامانهها همواره زمان کافی و طلایی را جهت تهیه اسناد و تنظیم لوایح دفاعیه قدرتمند در اختیار تیم مالی قرار میدهد و از درگیریهای فرسایشی مربوط به اثبات زمان ابلاغ فیزیکی جلوگیری میکند.
