چه کسانی مشمول قانون ارزش افزوده هستند؟

سازمان امور مالیاتی با اعلام 10 مرحله فراخوان، مشمولین ثبت نام ارزش افزوده را معرفی کرده است. به این ترتیب کلیه فعالان اقتصادی به صورت تدریجی و در دوره‌های مختلف مشمول انجام تکالیف مالیات بر ارزش افزوده شدند.

گروه و تاریخ مشمولیت ارزش افزوده برای فعالان اقتصادی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا تکالیف مالیاتی مشمولین ارزش افزوده براساس زمان و گروه مشمولیت، تعیین می‌شود.

به عبارت دیگر، هر مودی از زمانی که براساس شرایط هر مرحله از فراخوان‌ها، مشمول ثبت نام در نظام ارزش افزوده شناخته شده باشد، موظف به انجام تکالیف ارزش افزوده از تاریخ همان فراخوان است؛ حتی اگر با شرایط فراخوان‌های مراحل بعدی نیز منطبق باشد.

لیست مشمولین ارزش افزوده بر اساس ده فراخوان ارزش افزوده به شرح زیر میباشد:

فراخوان اول: تاریخ آغاز مشمولیت یک مهر 1387

کلیه صادرکنندگان
کلیه واردکنندگان
فعالان اقتصادی با مجموع فروش 300 میلیون تومان یا بیشتر در سال 86 (به جز اشخاص حقیقی تابع شورای اصناف)
فعالان اقتصادی با مجموع فروش 125 میلیون تومان یا بیشتر در پنج ماهه آغازین سال 87 (به جز اشخاص حقیقی تابع شورای اصناف)

فراخوان دوم: تاریخ آغاز مشمولیت یک مهر 1388

کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی با مجوز تاسیس و پروانه بهره‌برداری از وزارتخانه ذی‌ربط (صادر شده یا در حال صدور)
بهره‌برداران از معادن
ارائه‌دهندگان خدمات حسابرسی، حسابداری، دفترداری و خدمات مالی
حسابداران رسمی شاغل و موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران
ارائه‌دهندگان خدمات مدیریتی و مشاوره‌ای
ارائه‌دهندگان خدمات انفورماتیک و رایانه‌ای، از سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و طراحی سیستم
متل‌ها و هتل‌های سه ستاره و بیشتر
بنکداران، عمده‌فروشان، فروشگاه‌های بزرگ، واسطه‌های مالی، نمایندگان توزیع کالاهای داخلی یا وارداتی و صاحبان انبار
نمایندگان موسسه‌های تجاری و صنعتی (داخلی و خارجی)
موسسات حمل و نقل موتوری و باربری دارای مجوز از مراجع ذی‌ربط باربری، زمینی، دریایی و هوایی (به جز موسساتی که صرفا به حمل ونقل مسافر اشتغال دارند)
موسسات مهندسی و مهندسی مشاور
موسسات تبلیغاتی و بازاریابی

فراخوان سوم: تاریخ آغاز مشمولیت یکم فرودین سال 1389

کلیه فعالان اقتصادی با مجموع فروش 300 میلیون تومان و بیشتر در سال‌های 87 و 88، که در دو گروه قبل مشمول نبوده‌اند.

فراخوان چهارم: تاریخ آغاز مشمولیت یکم مهر سال 1389

صاحبان کارگاه‌های صنعتی (اعم از صنفی و غیرصنفی که دارای حداقل برق سه فاز 50 آمپر باشد)
فروشندگان طلا و جواهر
فروشندگان آهن آلات
صاحبان تالارهای پذیرایی و رستوران‌ها، تهیه‌کنندگان غذای آماده، ارائه‌دهندگان خدمات پذیرایی و کرایه‌دهندگان ظروف
صاحبان مهمانسراها، مهمانپذیرها و مسافرخانه‌ها
صاحبان نمایشگاه‌ها و فروشگاه‌‌های اتومبیل و بنگاه‌های معاملات املاک
صاحبان تعمیرگاه‌های مجاز و اتو سرویس‌ها
صاحبان دفاتر اسناد رسمی
صاحبان مراكز ارتباطات رايانه‌ای، دفاتر خدمات ارتباطی (دفتر خدمات مشتركين تلفن همراه وآژانس‌های پستی) و دفاتر خدمات دولت الكترونيك (پليس10+ ) و دفاتر خدمات الكترونيك شهر
صاحبان دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی
صاحبان سینماها، تماشاخانه‌ها و مکان‌های تفریحی و ورزشی

بر اساس اطلاعیه سازمان مالیاتی در این فراخوان اشخاصی كه صرفا شاغل به فعاليت‌های معاف از ارزش افزوده هستند (موارد مذکور در ماده 9 قانون دائمی ارزش افزوده) و همچنین اشخاص حقیقی مشمولین بند ج ماده 96 ق.م.م که به صورت صنفی فعالیت و تابع شورای اصناف کشور هستند، از ثبت نام در این مرحله مستثنی خواهند بود.

فراخوان پنجم: تاریخ آغاز مشمولیت یکم مهر ماه 1390

کلیه اشخاص حقوقی با مجموع فروش 100 میلیون تومان و بیشتر در سال‌های 87 تا 89 (که در گروه‌های قبل مشمول نبوده‌اند).
کلیه اشخاص حقوقی که قبل یا بعد از سال 90 ایجاد یا تاسیس شده‌ یا به ثبت رسیده یا می‌رسند، با مجموع فروش 100 میلیون تومان یا بیشتر در سال 90 یا سال‌های بعد (از اولین دوره مالیاتی بعد از رسیدن به سقف مذکور، مشمول شده یا خواهند شد).

نکته: آن دسته از اشخاص حقوقی که تنها به عرضه کالا یا ارائه خدمات معاف (از قانون ارزش افزوده) اشتغال دارند، در این گروه قرار ندارند.

فراخوان ششم: تاریخ آغاز مشمولیت یکم فروردین ماه 1394

چلوکبابی‌ها، سالن‌های غذاخوری، سفره‌خانه‌های سنتی و اغذیه‌فروشی‌های زنجیره‌ای با مالکیت واحد و یا نام و نشان و عنوان تجاری واحد؛ فارغ از مساحت محل کسب و کار و نوع مجوز.

فراخوان هفتم: تاریخ آغاز مشمولیت یکم مهرماه 1395

کلیه اشخاص حقوقی فعال با هر میزان فروش (که در گروه‌های قبل مشمول نبوده‌اند)
کلیه اشخاص حقوقی که پس از تاریخ این فراخوان نسبت به تاسیس، ثبت و انجام فعالیت اقتصادی اقدام می‌کنند؛ با هر میزان فروش از اولین دوره مالیاتی پس از آغاز فعالیت مشمول اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده هستند.

فراخوان هشتم: تاریخ آغاز مشمولیت یکم فرودین ماه 1399

کلیه جایگاه‌داران سوخت، فرآورده‌های نفت و گاز (با هر حجم از فروش یا درآمد) که در گروه‌های قبل مشمول نبوده‌اند.
کلیه اشخاصی که پس از تاریخ این فراخوان نسبت به ایجاد، تاسیس یا ثبت و آغاز فعالیت جایگاه سوخت اقدام می‌کنند؛ با هر میزان فروش از اولین دوره مالیاتی پس از آغاز فعالیت مشمول اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده هستند.

فراخوان نهم: تاریخ آغاز مشمولیت یکم تیرماه 1402

كليه اشخاص حقيقی و حقوقی كه بر اساس شرایط فراخوان‌های مراحل اول تا هشتم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده تاکنون مشمول اجرای این نظام مالیاتی نشده‌اند، در صورت اشتغال به فعاليت‌های ذيل با هر میزان فروش یا درآمد، مشمول مرحله نهم ثبت نام محسوب و مکلف به اجرای مقررات قانون از ابتدای تیرماه سال 1402 خواهند بود.
تهیه و ارائه انواع غذا به صورت بیرون بر (آشپزخانه‌ها و کیترینگ‌ها) اعم از صنعتی یا خانگی
کافی شاپ ها

فراخوان دهم: تاریخ مشمولیت: یکم دی ماه 1402 (براساس آخرین تغییرات)

فروشندگان حیوانات اهلی بغیر از فروشندگان دام (موضوع تبصره جزء 2 بند الف ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده) و کلیه مراکز درمانی، بیمارستان‌ها و کلینیک‌های دامپزشکی و تمامی ارائه کنندگان هر گونه خدمات به این حیوانات
فروشندگان انواع ادوات و آلات موسیقی از هر نوع
فروشندگان انواع غذا، لوازم و تجهیزات مرتبط با حیوانات اهلی موضوع بند 1 فوق
فروشندگان انواع لوازم آرایشی، تجهیزات آرایشگاهی و آرایشی، عطر و ادکلن
ارائه دهندگان خدمات اخذ پذیرش تحصیلی و مشاوره و راهنمایی در امور تحصیلی خارجی
ارائه دهندگان خدمات ماساژ از هر نوع
صاحبان آتلیه‌های عکس و فیلم
ارائه دهندگان خدمات طرح و نقشه بهره برداری از معادن و مشاوره فنی، حفاری، آتشباری و انفجار معدن
ارائه کنندگان خدمات مربوط به برگزاری سمینار، همایش، کنفرانس، جشنواره، گردهمایی و انواع مراسم
فروشندگان انواع عینک آفتابی و لنزهای تماسی
فروشندگان انواع ضایعات فلزی
فروشندگان قهوه فرآوری شده، کاکائو، نسکافه، پودر و خمیر حاصل از آنها
فروشندگان انواع لوازم و تجهیزات حفاظتی از قبیل دزدگیر

نکته: از ابتدای سال 1403 مالیات ارزش افزوده از 9 درصد به 10 درصد ارزش کالا و خدمات افزایش پیدا کرده است.

نکته: تمامی کسانی که در فراخوان‌های فوق مشمول اجرای قوانین ارزش افزوده شده‌اند چنانچه کالاها و خدماتی که ارائه میدهند جزو کالاها و خدمات معاف از ارزش افزوده نباشد ملزم به انجام تکالیف قانونی مروبط به ارزش افزوده میباشند. یعنی بطور مثال کلیه کافی شاپ‌ها از ابتدای دی ماه 1402 ملزم هستند از مشتریان خود 10 درصد بابت مالیات ارزش افزوده بیشتر دریافت کنند و در پایان هرفصل با ارسال اظهارنامه ارزش افزوده آنرا به دولت پرداخت نمایند.

نکته: مالیات ارزش افزوده از جیب صاحب کسب و کار پرداخت نمیشود و از مشتری وصول و بواسطه صاحب کسب و کار به دولت پرداخت میگردد.

نکته: چنانچه در زمان خرید به فروشنده کالا 10 درصد بابت ارزش افزوده پرداخت کرده باشید در صورت داشتن فاکتورهای خرید رسمی (نوع یک) آن مبلغ بعنوان اعتبار مالیات ارزش افزوده شما قابل پذیرش بوده و از ارزش افزوده قابل پرداخت به دولت در پایان همان فصل کسر شده و الباقی به حساب اداره مالیات واریز میگردد لذا دریافت فاکتور ردسمی دارای ارزش افزوده نیز برای مشتریان هزینه و بار ریالی نخواهد داشت.